Người không quốc tịch ở Nhật Bản

Người không quốc tịch ở Nhật Bản


Ông Vũ Tất Thắng (giữa) thăm Thủy điện Hòa Bình năm 1993.

Trong ngôi nhà yên tĩnh ven Tây Hồ, tiến sĩ Vũ Tất Thắng, một kiều bào hồi hương từ Nhật Bản đã kể về quãng thời gian tuổi trẻ đầy nhiệt huyết với những cuộc biểu tình chống chiến tranh ở Việt Nam trên đất nước Mặt trời mọc 40 năm về trước…

Năm 1961, chàng thanh niên Vũ Tất Thắng hồ hởi rời Sài Gòn sang Nhật Bản du học và là một trong 6 thanh niên Việt Nam được nhận học bổng của Chính phủ nước này. Tuổi 20 đầy nhiệt huyết và tinh thần dân tộc đã đẩy đưa chàng thanh niên Thiên chúa giáo này đến với những thăng trầm không ngờ của cuộc đời.
Vũ Tất Thắng đến Nhật Bản bằng hộ chiếu do Chính quyền Sài Gòn cấp, vì khi đó, Nhật Bản đang có quan hệ ngoại giao với Chính quyền Sài Gòn. Thời gian này, sinh viên Việt Nam học tập tại Nhật Bản chưa nhiều, một số ít đi theo chương trình học bổng toàn phần của Chính phủ Nhật cấp và các sinh viên du học tự túc. Năm 1965, Mỹ ồ ạt đưa quân vào Việt Nam cũng là năm số sinh viên Việt Nam du học tự túc tới Nhật tăng mạnh.


Ông Vũ Tất Thắng sinh năm 1941 tại Hải Dương và là một người theo đạo Thiên chúa. Năm 1961, ông sang Nhật Bản du học và sau khi hoàn thành học vị Tiến sĩ Kinh tế, ông đảm trách vai trò Tổng Đại diện của Isuzu ở Brussel (Bỉ) từ năm 1988 và ở Đức từ năm 1990). Năm 1992, để có cơ hội làm việc tại quê hương, ông Vũ Tất Thắng làm Phó Tổng Đại diện cho Tập đoàn Itochu tại Hà Nội. Năm 1996, ông làm Phó Tổng Giám đốc Isuzu Việt Nam ở Tp.HCM cho đến khi về hưu vào năm 1998.

Khi gót giày của lính Mỹ nện trên đường phố Sài Gòn và không quân Mỹ rải bom xuống miền Bắc cũng là lúc Vũ Tất Thắng cùng các sinh viên Việt Nam và các bạn Nhật Bản xuống đường biểu tình. Từ phong trào này, những người Nhật Bản yêu hòa bình đã thành lập Tổ chức BEHEIREN – Liên hiệp Nhật Bản vì hòa bình cho Việt Nam. Các sinh viên Việt Nam đã hợp tác rất tốt với BEHEIREN tổ chức các cuộc biểu tình phản đối chiến tranh. Họ thường tập trung trước cổng Đại sứ quán Mỹ tại Nhật Bản, hô vang khẩu hiệu yêu cầu Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc Việt Nam. Nhờ khả năng ngoại ngữ khá, Vũ Tất Thắng thường được cử để đọc các bản tuyên ngôn biểu tình-phản đối Mỹ xâm lược Việt Nam.

Song hành với BEHEIREN, các sinh viên Việt Nam tại đây đã tự thành lập tổ chức BEHEITO – Tổ chức tranh đấu cho hòa bình và thống nhất đất nước. Ban đầu, BEHEITO chỉ có chừng 30 thành viên. Nhưng sau đó, số sinh viên Việt Nam tham gia hoạt động của tổ chức ngày một đông hơn.

Những hoạt động yêu nước của Vũ Tất Thắng đã thu hút sự quan tâm của báo giới Nhật Bản và vì vậy, anh đương nhiên lọt vào “danh sách đen” của Đại sứ quán Mỹ tại Nhật gửi về cho Chính quyền Sài Gòn. Ngay sau đó, Chính quyền Sài Gòn đã cắt hộ chiếu của Vũ Tất Thắng, đồng thời yêu cầu Chính phủ Nhật Bản trục xuất anh về nước. Sau đó ít lâu, 3 người trong tổ chức BEHEITO cũng bị Tòa án Sài Gòn kết án vắng mặt. Trước nguy cơ Vũ Tất Thắng sẽ bị Chính phủ Nhật Bản trục xuất về nước, các thành viên của BEHEIREN và BEHEITO đều lo lắng và không muốn để anh trở về Việt Nam. Nhiều người lo ngại khả năng anh có thể bị xử bắn tại sân bay khi về Sài Gòn. Vì việc này mà Vũ Tất Thắng bị Chính phủ Nhật Bản bắt tạm giam rồi sau đó cho tại ngoại và yêu cầu phải trình diện tại Sở Xuất nhập cảnh Tokyo mỗi tháng một lần trong thời gian chờ giải quyết. Một lần nữa cái tên Vũ Tất Thắng lại nổi như cồn trên các phương tiện truyền thông – khi các sinh viên Nhật Bản tại Tokyo đã lập Hội những người ủng hộ Vũ Tất Thắng và nhận được sự ủng hộ của sinh viên các trường Đại học trên toàn nước Nhật. Phong trào đã thu thập được 200.000 chữ ký trong thỉnh nguyện thư gửi Bộ Tư Pháp Nhật Bản, yêu cầu cho Vũ Tất Thắng được tiếp tục học tập tại Nhật Bản với tư cách là “người không quốc tịch”. Trước sức ép của dư luận, Bộ Tư pháp Nhật Bản đã chấp nhận cho Vũ Tất Thắng được tiếp tục ở lại Nhật Bản học tập và không phải đi trình diện nữa.

Sau vụ huy động chữ ký này, rất nhiều người biết đến chàng sinh viên Việt Nam Vũ Tất Thắng. Thậm chí, một nữ sinh người Nhật đề xuất với anh “tạm kết hôn với tôi để được nhập quốc tịch Nhật Bản. Đến khi có quốc tịch rồi thì tính sau?”. Vũ Tất Thắng đã cảm ơn nhưng từ chối lời đề nghị này vì thời điểm đó, anh đã có bạn gái người Việt Nam cũng đang học tập tại Nhật và cả hai cũng đang tiến tới hôn nhân.

Ngày 27/1/1973, khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết – Đài truyền hình Asahi Nhật Bản đã truyền hình trực tiếp buổi họp báo về nội dung của Hiệp định. Đài Asahi đã nhờ Vũ Tất Thắng dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Nhật. Khi còn học ở Đại học Khoa học Sài Gòn (1960), anh từng nghe bài giảng của một số giáo sư người Pháp và giảng viên người Việt nên khả năng tiếng Pháp của Vũ Tất Thắng khá tốt. Lúc đầu, anh e ngại vì bản thân chưa hề có kinh nghiệm chuyển ngữ Pháp – Nhật trực tiếp. Để khắc phục khó khăn, Đài Asahi đã nhờ một Tùy viên Văn hóa Đại sứ quán Pháp tại Tokyo ngồi cạnh Vũ Tất Thắng, nghe tới đâu viết ra giấy tới đó để Thắng vừa nghe trực tiếp, vừa nhìn vào giấy để phát thanh ra tiếng Nhật cho chuẩn. Vì phải tập trung cao độ cho việc dịch mà trong cái lạnh giá của Tokyo ngày ấy, mồ hôi Vũ Tất Thắng chảy thành dòng.

Đến ngày 30/4/1975, khi đất nước vừa giải phóng, các thành viên của BEHEITO đã lập tức chủ động đến giữ tòa nhà của Đại sứ quán Sài Gòn ở Nhật tại Shibuya-ku (Hiện là Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản). Mục đích của BEHEITO giữ gìn tài sản cho Việt Nam. Vì việc này mà các thành viên của BEHEITO bị cảnh sát Nhật bắt giam 1 đêm. Sáng hôm sau, các nghị sĩ thuộc Đảng Xã hội Nhật Bản đã can thiệp để các thành viên trên được thả. Và từ 4 thập kỷ qua, cứ mỗi độ Xuân về, khu vườn của Đại sứ quán Việt Nam ở Shibuya-ku lại trở thành địa điểm lý tưởng để kiều bào cùng nhau về đón Tết Nguyên đán.

Khánh Nguyễn

Advertisements

One thought on “Người không quốc tịch ở Nhật Bản

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s